Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. X

Serwis


Kamień w ogrodzie

Kamień w ogrodzie

Kamień będąc materiałem naturalnym, bezkonkurencyjnie nadaje się do budowy ogrodów. Poza walorami użytkowymi cechuje się również dekoracyjnością tak w formie nieobrobionej, jak i po obróbce kamieniarskiej.

Podejmując pracę nad projektem i realizacją terenów zielonych, musimy zdawać sobie sprawę z faktu, że ingerujemy w zastane środowisko, a planowane zmiany mogą mieć skutki tak pozytywne, jak i negatywne. Dlatego sięgając po rodzimy materiał budowlany i dekoracyjny, zmniejszamy ryzyko uszczerbku w naturze.

Na wstępie analizujemy ukształtowanie terenu i kierunki jego spadku, a co za tym idzie możliwość aktywności procesów erozyjnych. Wszystkie działania na tym terenie muszą odbywać się z uwzględnieniem odpowiedniego drenażu i spływu wód powierzchniowych.

W kolejnym etapie zastanawiamy się, jaki materiał zastosujemy do budowy elementów konstrukcyjnych, a jaki na detale dekoracyjne. Tu pojawi się kwestia, jaki materiał zastosujemy do budowy dróg, parkingów i ścieżek, schodów, murków oporowych, ogrodzeń i tarasów. Czy na terenie ogrodu znajdą się kamienne obiekty wodne, takie jak fontanna, oczko wodne czy basen. Czy znajdzie też tu swoje miejsce ogród skalny. Materiały dobrane dla tych obiektów powinny być ze sobą skomponowane nie tylko kolorystycznie, ale i strukturalnie.
Efekt wizualny nie jest jedynym skomplikowanym zagadnieniem do rozwiązania. Kolorystyka jest ważna nie tylko ze względów estetycznych, ale także temperatury, do jakiej kamienie nagrzewają się w dni słoneczne. Czarne skały nagrzewają się mocniej niż białe, więc nieodpowiednio dobrane rośliny mogą nie przetrwać najcieplejszych letnich dni, jeśli jednak jakieś egzemplarze uchowają się, to i tak ich dobór nie jest zgodny z siedliskiem, w którym występują w naturze. Istotny problem doboru odpowiedniej skały do planowanych nasadzeń związany jest też z inną kwestią. Szata roślinna zależna jest od składu chemicznego podłoża. W warunkach naturalnych gleba ma taki odczyn jak skała rodzima, gdyż powstaje z jej zwietrzeliny. Dlatego sadząc rośliny kwasolubne na skałach wapiennych, możemy spodziewać się marnych efektów, nawet jeśli dobierzemy odpowiednie podłoże. Po niedługim czasie wapień może wpływać na odczyn gleby. Tempo powstawania zwietrzeliny zależne jest od kilku czynników. Jednym z nich jest klimat. Zdecydowanie szybciej pojawia się ona w strefach klimatu wilgotnego niż umiarkowanego i suchego. Nie bez znaczenia jest rodzaj skały macierzystej. Na twardych krystalicznych skałach powstaje niezwykle powoli, na osadowych i porowatych znacznie szybciej. Zasadnicze są również procesy erozyjne wodne i wietrzne. Czas powstawania zwietrzeliny jest proporcjonalny do ich siły.

Jeśli jednak priorytetem okaże się dobór określonego kamienia, a dopiero potem roślinności, to trzeba zdawać sobie sprawę z faktu, że inne gatunki należy dobrać na granity, inne na skały wapienne. Tak samo na skały porowate i na skały krystaliczne. W większości przypadków na podłoże dla roślin w naszej strefie klimatycznej zaleca się kamienie łupane, a nawet porowate.

Planując element kamienny, należy zastanowić się nad lokalnym materiałem – materiał odmienny od rodzimego i dobrane do niego gatunki mogą stanowić siedlisko obce. Istnieje ryzyko, że gatunki tam posadzone mogą przenikać na tereny naturalne – jeśli są ekspansywne, mogą wypierać te słabsze lub w najgorszym wypadku chronione. Mechanizm ten działać może również w drugą stronę. Dziko rosnące gatunki z terenów sąsiednich mogą wypierać rośliny zlokalizowane w naszym ogrodzie, które jako obce nie mają siły konkurować z lokalnymi. Zachowanie zgodności z lokalnym materiałem kamiennym umożliwia stworzenia enklawy dla cennych rodzimych gatunków flory i fauny. Dlatego zamiast sprowadzać drogie kamienie z odległych miejsc, można pozyskać materiał z pobliskich kamieniołomów lub zebrać go z łąk i lasów.

Kiedy jednak ogród jest stylizowany i wymaga zastosowania określonych skał, nie trzeba sprowadzać kamienia z naturalnego środowiska, gdyż oferta surowcowa jest szeroka i można dobrać skały odpowiednio skomponowane kolorystycznie i posiadające właściwy skład chemiczny.

W kamieniołomach i hurtowniach dostępne są szeroko rozumiane granity. Terminem tym określane są skały twarde, odporne na działanie czynników zewnętrznych. Poza rzeczywistymi kwaśnymi granitami, znajdziemy tu również zasadowe gabro i z grupy skał metamorficznych kwaśne gnejsy. Wszystkie wyżej wymienione kamienie mogą być wykorzystywane do budowy elementów konstrukcyjnych i dekoracyjnych, takich jak nawierzchnie ścieżek i dróg z płyt, kostek i grysów. Nic nie stoi na przeszkodzie, by tworzyć z nich wszystkie elementy małej architektury, jak siedziska, rzeźby, obiekty wodne, mury oporowe, ogrodzenia i inne. Również bazalt jako bardzo atrakcyjna skała zasadowa może mieć szerokie zastosowanie w ogrodzie, o ile nie umieścimy go w pełnym słońcu.

Wśród piaskowców o odczynie obojętnym – bardziej odpowiednim dla roślinności naszej strefy klimatycznej – znajdziemy mniej odporne skały osadowe. O ich właściwościach decyduje spoiwo, które scaliło skałę. W przeciwieństwie do granitów, piaskowce jako bardziej porowate z czasem tracą swój pierwotny wygląd. Dlatego jeśli chcemy mieć efekt jak najdłużej, to szukajmy piaskowca o najtwardszym spoiwie krzemionkowym. Ma on szerokie zastosowanie w ogrodach naturalistycznych i krajobrazowych, gdzie efekt patynowania jest wręcz pożądany. W innym wypadku elementy trzeba budować z uwzględnieniem możliwości piaskowania, czyli utraty części masy. Nawierzchnie z piaskowca mają rację bytu jedynie w ogrodach prywatnych, na ścieżkach pieszych i małych placykach, gdyż tam miękka skała nie jest tak narażona na niszczenie, jak w bardziej uczęszczanych miejscach publicznych.

Pod potocznie stosowaną nazwą marmury prócz rzeczywistych skał metamorficznych o obojętnym odczynie – marmurów kryją się również zasadowe skały osadowe, takie jak wapienie, dolomity, trawertyny i niektóre zlepieńce. Wszystkie te skały są względnie odporne na działanie czynników zewnętrznych, mogą ulegać przebarwieniom i bywają miękkie. Wybór odpowiednich kamieni wymaga poszukiwań najbardziej odpowiednich naszym założeniom. Do założeń dekoracyjnych niewątpliwie udanym rozwiązaniem będzie zastosowanie łupków. Atrakcyjna struktura predestynuje je do wykorzystania na ozdobne mury, ogrodzenia i skalniaki. Łatwość obróbki pozawala na uzyskanie pożądanych form i kształtów na miejscu zakładania obiektu.

Monika Pęc-Święcicka, Marek Lorenc
Instytut Architektury Krajobrazu, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu




Zobacz również:


Komentarze:


Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy


Dodaj komentarz na Facebooku

2019-11-17
USD
S: 3,8601
K: 3,9381
CHF
S: 3,9022
K: 3,9810
EUR
S: 4,2465
K: 4,3323