Znamy już nagrodzone koncepcje projektowe zagospodarowania terenu dawnego kamieniołomu Bazalt w Strzegomiu.

Dwie nagrody drugiego stopnia trafiły do zespołów Katarzyny Zych-Głuszyńskiej i Agaty Zych oraz Moniki Koncewicz i Agaty Grzyb. Jury wyróżniło także dwie prace stworzone przez zespół Macieja Popławskiego, Jakuba Podgórskiego, Bartłomieja Poteralskiego oraz zespół Karola Wiercińskiego i Adama Nieszporka. Jury postanowiło nie przyznać nagrody pierwszego stopnia, wyróżniło natomiast prace wykonane przez zespoły interdyscyplinarne. Wśród nagrodzonych autorów znaleźli się: Julia Jankowska z Justyną Jasińską, Katarzyna Zych-Głuszyńska z Agatą Zych, Aleksandra Bacik z Małgorzatą Czajką, Iwoną Szot, Martyną Ziółkowską.

Sześcioosobowe jury oceniało prace pod kątem czterech kryteriów – podanych oczywiście wcześniej w regulaminie konkursu, z których każde miało swoją wagę. Najwięcej punktów – bo aż 40 proc. – praca mogła dostać za funkcjonalność. Sprawdzaliśmy, czy zaprojektowano strefy dla różnych grup odbiorców: grill lub miejsce na ognisko dla mieszkańców Strzegomia przychodzących na popołudniowy wypoczynek do kamieniołomu, punkty widokowe dla turystów przyjeżdżających z daleka i chcących zobaczyć odsłonięcia skalne, place zabaw dla najmłodszych czy też stanowiska rzeźbiarskie na potrzeby odbywających się w kamieniołomie plenerów sztuki. Dużo, bo aż 30 proc. punktów przyznawaliśmy za oryginalność kompozycji, chcieliśmy w ten sposób zdopingować uczestników do twórczego myślenia, pozwolić pofolgować fantazji. Aby należycie docenić warsztat młodych projektantów, przyznawaliśmy 20 proc. punktów za czytelność i jakość podania graficznego, czyli staranność wykonania projektu, przejrzystość wizualizacji. Pozostałe punkty można było otrzymać za realność projektu i za możliwość etapowania inwestycji.

Żadna z prac nie spełniła całkowicie oczekiwań jury, dlatego postanowiliśmy nie przyznawać nagrody I stopnia. Projekty, które zajęły równorzędne drugie miejsca, zdobyły zdecydowanie więcej punktów niż pozostałe przy jednoczesnej minimalnej różnicy między sobą. Praca 02527 autorstwa Katarzyny Zych-Głuszyńskiej – absolwentki architektury krajobrazu i budownictwa na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu oraz Agaty Zych, studentki architektury na Politechnice Gdańskiej, została doceniona za funkcjonalność i przejrzystość koncepcji. Projekt 98914, będący dziełem studentek z Politechniki Lubelskiej: Moniki Koncewicz i Agaty Grzyb, zasłużył na specjalną uwagę ze względu na innowacyjność i śmiałe rozwiązania bryły budynku – czytamy w uzasadnieniu wyboru prac podpisanym przez Jacka Majora, wiceprezesa Fundacji Bazalt, członka jury konkursowego.

Wyniki konkursu skomentował też Krzysztof Skolak, członek jury i prezes strzegomskiej firmy Granex: – Najbardziej cieszy mnie jednak, że uczestnicy konkursu musieli zmierzyć się z materią kamienia naturalnego i zazwyczaj nieźle sobie z tym poradzili. Mam nadzieję, że kamień będzie się pojawiał w ich projektach także w przyszłości. Jestem też pełen podziwu, że ci młodzi ludzie podjęli wyzwanie, jakim jest tak nieszablonowy projekt jak stary kamieniołom. Każdy na swój sposób starał się wydobyć maksimum korzyści z tego nieodwracalnie zmienionego przez człowieka krajobrazu. Uczestnicy potwierdzili, że teren pogórniczy, taki jak Bazalt w Strzegomiu, ma wiele do zaoferowania. Mam nadzieję, że inspiracje z twórczej pracy młodych projektantów już niedługo zaczną się krystalizować podczas rekultywacji terenu kamieniołomu.

Wyboru i oceny prac dokonało jury w składzie: prof. dr hab. Marek Lorenc – prodziekan kierunku architektura krajobrazu UP we Wrocławiu, dr hab. inż. arch. Irena Niedźwiecka-Filipiak – dyrektor Instytutu Architektury Krajobrazu UP we Wrocławiu, dr inż. arch. Anna Bocheńska-Skałecka – Pracownia Studialno-Projektowa IAK UP we Wrocławiu, dr inż. Anna Podolska – IAK UP we Wrocławiu, Jacek Major – wiceprezes Fundacji Bazalt, Krzysztof Skolak – prezes firmy Granex.

Uroczyste ogłoszenie wyników oraz wręczenie nagród i wyróżnień połączone z pokonkursową wystawą prac odbędzie się 11 listopada podczas poznańskich targów Kamień-Stone.


II nagroda
Katarzyna Zych-Głuszyńska (Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu), Agata Zych (Politechnika Gdańska)




Przy ustalaniu programu użytkowego głównymi założeniami były: zachowanie naturalnego charakteru kamieniołomu, funkcjonalizm, edukacja, rekreacja, dostępność dla osób niepełnosprawnych, promocja naturalnych zasobów regionu, wykorzystanie rodzimego kamienia jako podstawowego budulca.
Projektowany obszar został podzielony na pięć stref, które różnią się charakterem oraz funkcją. W strefie wejściowej, przy wjeździe na parking zlokalizowany jest wielofunkcyjny budynek, w którym znajduje się punkt promocji dawnego kamieniołomu, kawiarnia oraz zaplecze sanitarne przystosowane dla osób niepełnosprawnych. Bryła budynku jest prosta i nowoczesna, na rzucie dwóch prostokątów. Elewacje budynku wykonane są z surowych płyt granitowych oraz przeszkleń. Wyłączona z projektu strefa produkcyjna została uporządkowana i odizolowana zielenią od pozostałych stref. Strefa wystawowa jest pierwszą strefą na trasie parking – kamieniołom, w centralnej części znajduje się ekspozycja przedstawiająca proces wydobycia i obróbki kamienia. Kolejnym jej elementem jest pracowania rzeźbiarska, w której wydzielonych zostało dziewięć stanowisk rzeźbiarskich. Strefa edukacyjno-rekreacyjna to przede wszystkim Centrum Edukacji. Budynek usytuowany jest na skraju południowej ściany kamieniołomu, którego konstrukcja nadwieszona jest nad lustrem wody. Elewacje budynku wykonane są z granitowych płyt i szkła. Elewacje od strony wyrobiska są całkowicie przeszklone, dając możliwość podziwiania unikalnego krajobrazu. Kolejnym punktem w strefie edukacyjnej jest plenerowa szkoła z miejscem na ognisko, która daje możliwość prowadzenia zajęć lekcyjnych na otwartej przestrzeni. Strefa naturalna obejmuje przede wszystkim nieckę kamieniołomu, która jest sercem całego obszaru opracowania. Głównym założeniem tej strefy jest minimalna ingerencja w naturę i udostępnienie najatrakcyjniejszych punktów. Drewniany podest spacerowy biegnie od południowej do północnej części kamieniołomu, wzdłuż ściany wschodniej.

II nagroda
Monika Koncewicz i Agata Grzyb (Politechnika Lubelska)






Główną ideą projektową jest zachowanie i wyeksponowanie naturalnego charakteru tego miejsca. Aby uwypuklić to, co w nim najbardziej wartościowe, w centralnej części kamieniołomu umieszczono budynek otwierający się na najciekawsze widoki, a cały teren został podzielony na cztery główne strefy funkcjonalne. Podział ten podkreślają dwie kładki, prowadzące przez cały kamieniołom i umożliwiające obserwację go z wielu różnych perspektyw. Odzwierciedlają one główne kierunki komunikacji i umożliwiają wyjście z terenu kamieniołomu na otaczające go ściany.
Strefa rekreacji jest strefą przejściową pomiędzy terenem lasów państwowych a terenem kamieniołomu. W jej obrębie znajdują się place zabaw i miejsce do piknikowania lub grillowania. Strefa rekreacji wprowadza nas bezpośrednio do strefy edukacyjnej, znajdującej się we wschodniej części kamieniołomu. Jest to część przeznaczona do prowadzenia lekcji muzealnych dla grup zorganizowanych lub do zwiedzania indywidualnego. Strefa ta znajduje się w ścisłym powiązaniu funkcjonalnym z przylegającym do niej skrzydłem budynku, podobnie jak strefa sztuki. Umieszczoną w południowo-zachodniej części kamieniołomu strefę sztuki zaprojektowano jako park wystawienniczy. Ostatnią ze stref jest strefa rozrywki i sportu, sąsiaduje ona bezpośrednio z fragmentem kamieniołomu, w którym pozostaje woda. Cały teren wewnątrz kamieniołomu otacza główna ścieżka spacerowa, która w każdej ze stref dzieli się w sieć mniejszych alejek. Budynek został zaprojektowany i zlokalizowany na terenie kamieniołomu jak najbardziej możliwie na południe działki. Bryła pawilonu jest wynikową układu komunikacyjnego oraz kierunków wyznaczonych przez ściany kamieniołomu. Zorganizowano ją tak aby nie dominowała nad przestrzenią, ale także aby wniosła do niej nowe wartości. Budynek swoją formą i dobraną kolorystyką stanowi element wpisujący się w otoczenie, nie konkurujący z kamieniołomem. Jako materiał dominujący wybrano bazalt, który w postaci płyt imitujących ciosy skalne pokrywa znaczną część budynku. Skromne i eleganckie detale w postaci poziomych pasów na elewacji wykonano z granitu, którego użyto również do budowy kładek. Dodatkowo, aby przełamać kolorystykę, użyto drewna.

Wyróżnienie
Maciej Popławski, Jakub Podgórski, Bartłomiej Poteralski (Politechnika Wrocławska)





Projekt Kopalni Kultury Bazalt stara się w pełni wykorzystać walory byłego kamieniołomu i jednocześnie zachować to, co w nim najcenniejsze. Najważniejszym celem jest ożywienie miejsca i wytworzenie w nim żyjącej przestrzeni publicznej. Równocześnie nie zapominając o edukacji i historii powiązanej z kamieniem.
Teren Kopalni Kultury Bazalt pokryty jest drewnianymi pomostami szerokości 2,5 m, które układają się amfiteatralnie w stronę sceny zapewniając jej doskonałą widoczność z każdego miejsca. W części południowej działki zlokalizowany został pawilon wejściowy, wraz z funkcjami obsługującymi pobliskie pole namiotowe. Pawilon ma być ikoną kamiennej architektury, przedstawiając nowoczesne możliwości tworzenia lekkich struktur, a użyty kamień – bazalt bezpośrednio odwołuje się do tradycji tego miejsca. W północnej części kamieniołomu znajdują się domki noclegowe o konstrukcji szkieletowej drewnianej, stojące na drewnianym szkielecie opartym na betonowym cokole wbitym w dno stawu. Pośrodku stawu znajduje się scena, która formą przypomina przeskalowany domek noclegowy. Stanowiska rzeźbiarskie położone są w południowej części działki i tworzy je dziewięć płaskich, okrągłych platform umożliwiających różne formy pracy i skale rzeźb. Wzdłuż pomostów zostały zlokalizowane atrakcje dla dzieci: kamienne kostki do budowy, zjeżdżalnia, fontanna oraz miniścianka wspinaczkowa.